zaterdag 20 mei 2017

Schrijfwedstrijden waaraan je beter niet mee kunt doen

Ik blog steeds meer over schrijven zelf. Zo heb ik een onderzoekje gedaan naar literaire tijdschriften, verslag uitgebracht van prijsuitreikingen en verteld over het schrijven van negen verhalen voor een historische verhalenbundel. In die blogs geef ik je vooral het advies om mijn voorbeeld te volgen en je werk op te sturen naar wedstrijden, tijdschriften, publicatieplatforms en uitgevers. Daarom is het vandaag tijd voor een blog waarin ik je het advies geef om je werk absoluut niet op te sturen naar een schrijfwedstrijd.

Het gaat om de schrijfwedstrijd van een uitgeverij die zichzelf 'aquaZZ' noemt. De wedstrijd heeft het onderwerp 'dromen'. Ik ken heel aquaZZ niet, ik schrok enkel van de aankondiging van de wedstrijd. Dat is niet de reden dat ik over deze 'uitgeverij' blog, nee, de echte reden is dat aquaZZ eerst nogal lomp op mij reageerde op haar eigen openbare Facebookpagina en vervolgens besloot om deze reacties te verwijderen, wat aangeeft dat ze helemaal niet in discussie wil gaan. Dit klinkt ongetwijfeld heel verwarrend, dus ik zal het verhaal rustig vertellen.

Het begint met deze oproep.

Als de oproep niet leesbaar is, kan je erop klikken voor een vergroting.


Hier gaat mij om dit zinnetje: 'Meedoen is gratis, een bundel ontvangen echter niet, maar als je een boek wilt aanschaffen, ontvang je wel een mooie korting.' En, als ik toch bezig ben, gaat het me ook om deze zin: 'De winnaar van het winnende verhaal (ze bedoelen vast de winnaar van de wedstrijd, red.) ontvangt een exemplaar gratis en over de verkopen van dit boek ontvangt hij/zij royalty's.'

In normaal Nederlands betekent dit het volgende: als er honderd mensen meedoen aan de wedstrijd, worden er misschien twintig in de bundel gepubliceerd. Eén van de twintig, de winnaar, ontvangt een gratis exemplaar. De andere negentien moeten betalen om hun eigen prijs (de publicatie is de prijs) te mogen ontvangen. Als ze niet betalen, zien ze hun prijs niet, dus ze zullen die bundel kopen. De bundel komt niet in de boekhandel te liggen en de uitgever verwacht er geen winst mee te maken, dus de enige kopers zijn de deelnemers aan de wedstrijd en hun familieleden. In een tabel ziet dit er zo uit (de getallen zijn fictief, die heb ik dus verzonnen, het gaat om het idee):

Aantal deelnemers: 100
Aantal prijswinnaars: 20 (maximaal 5000 woorden per inzending x 20 = 100.000 woorden in de bundel)
Kosten boek: 20 euro
Kosten boek met korting: 15 euro
Aantal kopers boek: 40 (iedereen koopt één boek voor zichzelf en één boek voor familie of vrienden)
Totaal bedrag boekverkoop: 600 euro (als iedereen korting krijgt)
Royalties voor de winnaar: 60 euro (standaard zijn royalties 10% van de opbrengsten)

Samengevat krijgt de winnaar een klein geldbedrag en betalen de andere prijswinnaars geld als ze hun prijs willen ontvangen. Zo hoort het absoluut niet. Het is schandalig dat je moet betalen voor je eigen prijs. Een prijs is een beloning die geen geld hoort te kosten. Als je kaartjes voor de Efteling wint en die alsnog zelf moet betalen, is dat toch geen echte prijs meer?

Ik besloot om met de 'uitgever' in discussie te gaan op Facebook, in het openbaar. Helaas besloot de uitgeverij vandaag om haar eigen reacties te verwijderen, dus ik zal enkel samenvatten wat er door uitgeverij aquaZZ is gezegd. Het waren niet zulke professionele reacties, dus mijn samenvatting ervan zal waarschijnlijk enigszins ironisch zijn. Geniet mee.

Update 21 mei: aquaZZ heeft nu ook mijn reacties van Facebook verwijderd, dus niets van wat hieronder staat is nog terug te vinden op de pagina van het bedrijf. Blijkbaar vindt aquaZZ dat je geen kritiek mag geven op deze gang van zaken.

Als één van de afbeeldingen niet goed leesbaar is, kan je erop klikken.

Geen slecht voorstel van mij, toch? Gewoon iedereen laten betalen (een klein bedrag, hooguit vijf euro, zodat je met honderd deelnemers al vijfhonderd euro hebt verdiend. Bundels die voor familie en vrienden worden gekocht, moeten natuurlijk gewoon door de deelnemers betaald worden. Dus als er vijf bundel voor familie/vrienden worden gekocht, zit je al op de eerder genoemde zeshonderd euro). Dat is redelijk gebruikelijk (zie bijvoorbeeld de Turing Gedichtenwedstrijd of de Paul Harland Prijs) en dan kan de organisator iedereen die in de bundel wordt gepubliceerd een gratis bundel geven.

Uitgeverij aquaZZ reageerde een beetje chagrijnig. Ze vond dit geen zinnige discussie en daarnaast had ze het lef om te stellen dat de prijswinnaars niet alleen betaalden voor de bundel maar ook voor 'exposure' en 'roem' (door aquaZZ gebruikte woorden). Nou ja, zoals ik al zei en zoals ook uit de verwijderde reacties van aquaZZ op te maken is, verwacht het bedrijf geen geld te verdienen aan de wedstrijd. De meeste kopers van de bundel zullen de andere deelnemers zijn, dus ten eerste valt die exposure nogal tegen en ten tweede... nee wacht, dat punt bewaar ik voor het einde van dit bericht, anders wordt het zo warrig. In elk geval was dit mijn reactie op dat gezever over die roem:





Zoals ik al zei: op dat moment had ik nog niet het verlangen om een blog over aquaZZ te schrijven. Ik gunde het team oprecht een fijne wedstrijd en ik vond het prettig dat er op me gereageerd werd.

Maar aquaZZ begon weer over die roem, over eventuele recensies, over grote namen die aan hun wedstrijden hadden meegedaan (voorbeelden van die grote namen zijn niet genoemd) en over je naam in de krant zien staan. Mijn eigen naam staat ook wel eens in de krant. Dat komt meestal door mijn tweets. Dus als je je naam in de krant wilt zien zonder ervoor te betalen: maak een account op Twitter aan. 

aquaZZ noemde het betalen voor je eigen prijs 'een investering in roem'. Het mooie is dat dat niet klopt: voor de publicatie an sich betaal je niet. Je betaalt juist voor het krijgen van je prijs, dus voor het krijgen van de bundel. Je bent dan al gepubliceerd, dus je betaalt helemaal niet voor 'je naam in de krant', want die komt er ook wel (of nou ja, bij deze onbekende wedstrijd waarschijnlijk niet) te staan als je geen bundel koopt.

Ik reageerde daar weer op.




De reactie van aquaZZ die volgde, heb ik wel kunnen screenshotten, yay! aquaZZ stelt dat de uitgeverij niemand verplicht om de bundel te kopen. Dat klopt, al past de organisator wel een smerig psychologische trucje toe: de gepubliceerden laten vast graag een bundel aan familie/vrienden zien of ze willen er minimaal één in hun eigen boekenkast zetten, waardoor ze toch minstens één bundel zullen kopen. Punt a) in de onderstaande reactie gaat nergens over, ik heb het enkel over de gepubliceerden gehad, niet over de niet-winnaars, dat is totaal irrelevant, natuurlijk krijgen die geen bundel. Punt b) is ronduit lachwekkend: schrijvers kunnen geen inschrijfgeld (maximaal vijf euro) missen, maar de organisator verwacht wel dat ze een bundel (in mijn tabel van vijftien euro) kopen? En een zogenaamd professioneel bedrijf dat 'jippiejeej' zegt?



Tot hier gaat ons gesprek. Of nou ja, eigenlijk mijn gesprek, want aquaZZ had bijna al haar eigen bijdragen verwijderd. Ik wijs er nogmaals op dat dit soort praktijken absoluut niet kunnen. Inschrijfgeld betalen is soms normaal, daar ben ik ook geen fan van, maar soms is dat onvermijdelijk. Betalen voor je eigen prijs gaat wat mij betreft een stap te ver. Als deze wedstrijd daarmee wegkomt, komt een volgende wedstrijd daar ook mee weg en is er een nieuw verdienmodel geboren: wedstrijden uitschrijven en de deelnemers laten betalen voor een bundel, ook als ze zelf in de bundel gepubliceerd zijn en de uitgeverij dus geld aan hun inzending verdient.

Lieve schrijvers, jullie verdienen beter. Je hebt veel werk aan je tekst gehad, je hoort  geen verlies te draaien om hem gedrukt te zien. Je hebt verdorie meer eigenwaarde dan dat. Als je echt goed bent, kom je er wel, ook zonder dit soort wedstrijden. En als schrijven enkel je hobby is en verder niets, zijn er genoeg andere kleine wedstrijden met dit soort prijzen waar je gewoon je prijs krijgt zonder te moeten betalen. Stuur je gerust een mailtje (zie het kopje 'Contact' hierboven) of laat een reactie achter als je leuke wedstrijden zoekt maar die niet kunt vinden.

Door aan een wedstrijd als die van aquaZZ mee te doen houden de deelnemers dit slechte systeem in stand. Daarom besteed ik hier zo uitgebreid aandacht aan. Geef een weerwoord als je zulke wedstrijden ziet, doe er niet aan mee. Je bent echt beter dan dat, geloof me.

Ten slotte wil ik nog even terugkomen op het punt dat ik eerder noemde en waarvan ik de uitleg uitstelde. Hier komt het: het is nog maar de vraag of je als schrijver gepubliceerd wilt worden in een bundel van aquaZZ. Op Twitter kwam ik namelijk een voorbeeld van een boek van deze uitgever tegen:


Afgezien van de slogan 'De Tweede Wereldoorlog - een gebeurtenis om nooit te vergeten', die nogal klinkt alsof de Tweede Wereldoorlog een goed feestje was, is deze cover uitermate lelijk. Dit kan ik met Paint ook. Twee kleurvlakken, lelijke lettertypes, blauw op blauw... Het is nog maar de vraag of je wilt betalen om zo'n ontwerp in de boekenkast te hebben staan.

maandag 15 mei 2017

Historische Verhalen - korte verhalen uit de Oudheid

Als je mij anderhalf jaar geleden had verteld dat er over een maand een boek uit zou komen waar negen historische verhalen van mij instaan, zou ik je in je gezicht hebben uitgelachen. Historische verhalen waren absoluut niet mijn genre. Veel te veel werk, veel te veel research, veel te beperkend. Tot ik eind 2015 tweede werd bij de Mare Kooyker Kerstverhalenwedstrijd en de oprichter van platform Historische Verhalen me naar aanleiding daarvan aansprak op Twitter.

Of ik één verhaal van maximaal 1500 woorden wilde schrijven voor op de website. Sure, dat zou ik nog wel kunnen. Het werd een verhaal over een Mongoolse krijger die Genghis Khan probeerde te vermoorden, je kunt het hier lezen. Het was zo’n leuk proces en de redactie was fijn, dus toen me werd gevraagd of ik een tweede verhaal wilde schrijven, zei ik meteen ja. Dat werd een verhaal over ‘het voetbal van de Azteken’, dat je hier kunt lezen.

In maart 2016 werd ik gevraagd om mee te schrijven aan een bundel. Dat was best een heftige stap, want Historische Verhalen was pas twee maanden online en ik wist totaal niet wat ik kon verwachten. Daarnaast had ik op dat moment een sollicitatie lopen bij een talentontwikkelingstraject dat me, als ik aangenomen zou worden, een halfjaar zou kosten (en ik werd daar aangenomen). Ik geloof dat ik Historische Verhalen tot eind mei aan het lijntje heb gehouden voordat ik ja zei.

Het afgelopen jaar heb ik negen verhalen voor de bundel geschreven en ik ben officieel de hofleverancier, want de twee andere auteurs leveren respectievelijk zes en zeven verhalen. Nou ja, eigenlijk schreef ik er tien, maar eentje was zo volslagen kut dat ik dat niet eens aan de redactie heb laten lezen. Op 15 juni is het zover: dan wordt de bundel gepresenteerd in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Toegang is gratis en we willen graag een volle zaal, dus meld je vooral aan en kom langs!

De prachtige cover van de bundel. Als je erop klikt, wordt hij groot en leesbaar!

woensdag 10 mei 2017

Een eervolle vermelding

Het is alweer een week geleden dat ik een eervolle vermelding kreeg bij schrijfwedstrijd Write Now!. De dag erna had ik er iets over op Facebook gezet, maar dat bericht was nogal lang en Facebook is niet echt een medium voor lange berichten. Vandaar dat ik er nu hier een stukje over schrijf, in een blog kan je zaken net wat beter uitleggen en ik geloof dat ik redelijk wat woorden nodig heb om dit te vertellen.

Laten we beginnen met de inhoud van de eervolle vermelding zelf. Uit het juryrapport van Write Now! Eindhoven:

'Een van de teksten die niet in de prijzen valt, maar ons in positieve zin is opgevallen, is het verhaal van Marjolijn van de Gender. De prachtige zinnen zoals ‘De advertenties veranderen in Thomas.’ En ‘Tijdens de zwangerschap ging ik naar een psycholoog om te vragen of je iemand anders kon worden wanneer je gedachten sneller veranderden dan je buik.’ Er huist een tederheid en trefzekerheid in de zinnen die je schrijft, Marjolijn. We bewonderen je ambachtelijke manier van schrijven, maar probeer iets meer aandacht aan de helderheid van het concept te besteden; de jury vroeg zich namelijk soms een beetje af waar het heenging. Vorig jaar won je de voorronde. Hopelijk stelt een eervolle vermelding je niet teleur, want dat is niet bedoeling. We willen je aanmoedigen om door te gaan, het is overduidelijk dat je het kunt.'

Ik heb hiervoor vijf keer een prijs gewonnen bij deze wedstrijd en geen enkele keer was de toelichting in het juryrapport zo lang als bij deze eervolle vermelding, dus dat is wel grappig. Wat niet zo grappig is, is de reden van deze vermelding. Bij Write Now! winnen verhalen met een plot, dat is iets wat algemeen bekend is. Daarom ben ik er ook zo vaak in de prijzen gevallen, want ik ben goed in het bedenken van een plot. Eigenlijk ben ik daar veel beter in dan in schrijven zelf.

In 2015 ging ik op zomerkamp met literair tijdschrift Das Magazin, dat nu onderdeel is van Das Mag Uitgevers. Ik weet nog dat me werd gevraagd wat ik daar wilde leren en dat ik antwoordde dat ik niet enkel afhankelijk wilde zijn van een plot, van trucjes (want mijn manier van schrijven is meerdere keren een trucje genoemd). Op dat kamp kregen we een workshop over het schrijven van mooie zinnen en ik besefte dat ik helemaal geen mooie zinnen kon schrijven.

In 2016 deed ik mee aan een talentontwikkelingstraject voor schrijvers en ging ik naar Parijs om te schrijven. Mijn doel was nog steeds om dat plot los te laten. Enkel mijn schrijfstijl moest goed genoeg zijn om mensen mee te trekken in een verhaal, om een verhaal goed te maken. Dat was ook wat de literaire tijdschriften wilden, werd me verteld, die wilden vernieuwing, experimenten, niet mijn verhalen die braaf van A naar B, oh wacht, plottwist, toch C gingen.

Write Now! is voor mij vertrouwd terrein en dat werd mijn ultieme test. Ik vond dit verhaal zelf stilistisch gezien het beste dat ik ooit heb geschreven en vrienden die het lazen bevestigden dat.

Maar het is dus niet goed genoeg.