zaterdag 7 maart 2020

Een manuscript naar een uitgeverij sturen

Na mijn vorige blog was er één vraag die ik meer dan tien keer ontving: ‘Hoe kan ik ook een boek publiceren bij een reguliere uitgeverij?’ Eigenlijk is het heel simpel, want er zijn maar twee mogelijkheden:
1. Naar de uitgeverij gaan
2. De uitgeverij naar jou laten komen

Vandaag bespreek ik manier één: naar de uitgeverij gaan, of in elk geval je manuscript naar de uitgeverij laten gaan. Ik ga je vertellen of het wel nut heeft om je manuscript naar een uitgeverij te sturen, de afschuwelijke slushpile komt aan bod en we bespreken hoe je een begeleidende brief en synopsis schrijft. Aan het einde van de blogpost plaats ik een stappenplan om je manuscript naar een uitgeverij te sturen. Als je geen zin hebt in een lap tekst, scroll dus vooral naar beneden voor het stappenplan. Het is wit met groene letters, want groen is lekker positief. Enjoy!

1. Je manuscript naar een uitgeverij sturen – zinvol of zinloos?
Ik zit op Facebook in allerlei schrijversgroepen en daar lees ik vaak dat debuteren alleen is weggelegd voor BN’ers. Dat is niet waar – het is vooral een excuus van mensen die zelf zijn afgewezen. ‘Het is mij niet gelukt, maar dat komt niet doordat het verhaal nog niet goed genoeg is, nee, dat komt door iets waaraan ik zelf niets kan doen, namelijk dat ik geen BN’er ben’, zoiets. Heel begrijpelijk: zo’n excuus verzinnen is makkelijker dan kritisch naar jezelf of naar je verhaal kijken. Elke uitgeverij waar ik ooit ben geweest beschouwt het als haar missie om een meesterwerk uit de slushpile (de stapel ongevraagde manuscripten) te halen. Een goed manuscript opsturen is dus niet per se zinloos.

2. Het voordeel van de slushpile
Als je écht goed kunt schrijven, heeft de slushpile één heel groot voordeel: de meeste manuscripten zijn slechter dan dat van jou. Ik werk niet bij een uitgeverij, maar ik heb wel eens gejureerd bij een schrijfwedstrijd en de helft van de inzendingen was zo slecht geschreven dat ik mezelf moest beheersen om niet na elk verhaal een glas wijn leeg te drinken. Ik heb het niet eens over de inhoud – die was nauwelijks zichtbaar onder alle spelfouten, clichés en grammaticale handicaps. Bij de slushpile zal dat ook het geval zijn: veel mensen zijn zo blij dat ze een verhaal hebben geschreven dat ze het meteen naar een uitgeverij sturen. Als jij wél tijd besteedt aan herschrijven, spelfouten zoeken, proeflezers inschakelen en zelfreflectie, valt je manuscript meteen op, nog zonder dat we het over het verhaal zelf hebben gehad.

3. Het nadeel van de slushpile
Naast dat de kans op een afwijzing enorm is en je maandenlang tevergeefs in je mailbox zoekt naar een reactie, is er nog een complicatie. De stapel ongevraagde manuscripten is gigantisch, sommige uitgeverijen ontvangen er wel dertig per week (en 30 x 52 = 1560 manuscripten per jaar!), dus jouw manuscript kan kwijtraken. Dit is jaren geleden bij mijn manuscript ook gebeurd. Als je na een maand of vier nog geen reactie hebt gehad, kan je voorzichtig informeren, want dan zou het zomaar kunnen zijn dat jouw manuscript in de verkeerde la terecht is gekomen. Even schrikken, maar uiteindelijk een voordeel: het is een reden om rechtstreeks contact te krijgen met een redacteur! Nog voordat je manuscript is beoordeeld is, heb je een aanspreekpunt bij de uitgeverij, altijd handig. Wie weet voelt diegene zich schuldig en krijg je bij een eventuele afwijzing uitgebreide feedback (dat gebeurde destijds bij mij).




4. De begeleidende brief
Niet alleen je manuscript moet fantastisch zijn, je begeleidende brief is minstens even belangrijk. Bij punt 1) schreef ik dat veel mensen hun manuscript niet overlezen en dat jij positief kunt opvallen door dat wél te doen. Dit geldt ook voor je begeleidende brief. Veel mensen raffelen hem af en vinden hem minder belangrijk dan het manuscript. Realiseer je dat de begeleidende brief het eerste is wat de redacteur leest. Bij een sollicitatiegesprek zorg je ervoor dat je er representatief uitziet, zodat je de eerste indruk niet verpest, en je begeleidende brief heeft dezelfde functie. Verkoop jezelf als schrijver in die brief: geef bewijzen van je schrijfvaardigheid; toon aan dat je hebt nagedacht over deze stap, dat een manuscript opsturen geen bevlieging is en dat je écht schrijver wilt worden. Geef een reden waarom je juist voor de uitgeverij in kwestie kiest, zodat de redacteur weet dat jij je in de uitgeverij hebt verdiept.

5. De synopsis
Gefeliciteerd: je hebt inmiddels je manuscript zo goed mogelijk gemaakt en jezelf als schrijver verkocht in je begeleidende brief. Nu is het tijd voor je synopsis: een beknopte samenvatting van je verhaal. Kijk goed op de site van de uitgever in kwestie wat je precies moet noemen. Ik ben zelf echt ontzettend slecht in de synopsis, dus ik betwijfel of mijn ‘tips’ nuttig zijn. Hou het zo kort mogelijk, concentreer je op de personages en conflicten en vermijd spoilers niet. Probeer ook hier te laten zien dat je hebt nagedacht en niet zomaar wat op papier hebt gezet omdat het nu eenmaal moest.

6. Je manuscript naar meerdere uitgeverijen sturen
Het voelt heel onbeleefd om je manuscript naar meerdere uitgeverijen te sturen, maar toch is het slim. Het kan namelijk zijn dat uitgeverij A het manuscript bijvoorbeeld heel goed vindt, maar niet commercieel genoeg, waardoor je een afwijzing krijgt – terwijl uitgeverij B het belangrijk vindt om ook niet-commercieel werk te publiceren en je daardoor een uitnodiging ontvangt voor een gesprek. Ik zou aanraden drie uitgeverijen tegelijk te benaderen: als ze alle drie een gesprek willen, is het nog te overzien; en als ze alle drie een standaardafwijzing sturen, zijn er nog genoeg uitgeverijen over die je na enige zelfreflectie en flink wat herschrijfwerk kunt benaderen.

7. Het stappenplan
Dit stappenplan heb ik zelf gemaakt. Het is een samenvatting van de inhoud van deze blogpost, zodat je overzichtelijk op een rijtje hebt hoe je (volgens mij) de meeste kans maakt om géén afwijzing te krijgen.

Je kunt op de bovenstaande afbeelding klikken voor een beter leesbare vergroting.

Vandaag hebben we het gehad over je manuscript naar uitgeverijen sturen. Volgende week vrijdag (8 maart) plaats ik een blog over manieren om een uitgeverij naar jou toe te laten komen, zodat je dit proces kunt omzeilen. Heb je feedback, vragen, opmerkingen of doodsbedreigingen na het lezen van dit blogbericht? Laat vooral een reactie achter of stuur een mailtje naar inhoudsloosgezwam@gmail.com, dan kan ik mooi mijn zelfreflectie verder ontwikkelen.☺


Geen opmerkingen:

Een reactie posten