vrijdag 29 maart 2019

Vijf dingen die je niet tegen je proeflezers moet zeggen

In mijn vorige blogs vertelde ik dat er één miljoen mensen in Nederland bezig zijn met creatief schrijven. Ik ben er één van, jij misschien ook. Naast dat ik schrijf, lees ik veel. Ik plaats regelmatig recensies op Hebban en Goodreads en daarnaast doe ik redactiewerk voor de bundels van Historische Verhalen. Vrienden, kennissen en onbekenden vragen vaak of ik hun inzending voor bijvoorbeeld een schrijfwedstrijd wil proeflezen. Mijn blog van vandaag gaat over vijf dingen die je beter niet tegen je proeflezers kunt zeggen. Enjoy!

1. ‘Je moet blij zijn dat ik jou vraag om mijn tekst te lezen.’
Veel beginnende schrijvers zijn trots op hun tekst. Dat is logisch, het is een prestatie dat je een compleet verhaal op papier hebt gekregen. Een tekst is echter vergelijkbaar met een huisdier: voor jou het leukste ter wereld, maar voor de rest van de mensheid niet altijd even boeiend. Een proeflezer leest jouw tekst om jou te helpen, dus jij bent degene die ‘blij moet zijn’.

2. ‘Als je mijn boek van 50.000 woorden proefleest, krijg je 50 euro. Goeie deal, toch?’
Dit is typisch zo’n vraag waarop iedereen nee zou moeten zeggen. Sommige mensen voelen zich door het woord ‘boek’ of ‘manuscript’ vereerd dat zij als eerste zo’n tekst mogen lezen en zien die vijftig euro als cadeautje, maar zo'n sprookje is het niet. Het is afzetterij. Mijn ervaring is dat ik, als ik een verhaal van een beginnende schrijver grondig proeflees, maximaal 1500 woorden per uur kan beoordelen. Uit een snelle berekening blijkt dat ik minstens 33 uur bezig ben met een manuscript van 50.000 woorden. Dat komt neer op een loon van €1,50 per uur. Dan kan je jezelf na het verbeteren van een hoofdstuk trakteren op een ijshoorn met één bolletje. Jammer wanneer je toevallig zin hebt in aardbei én chocola.


3. ‘Ik heb niets aan jouw commentaar gehad.’
Dit is altijd een leugen. Zelfs als je het niet eens bent met wát je proeflezer precies zegt, betekent het feit dat diegene (negatief) commentaar heeft gegeven dat er iets hapert in de tekst. Als de zinnen goed liepen en foutloos waren, zou diegene geen commentaar hebben geleverd. Wanneer je zegt dat je niets aan het commentaar van je proeflezer hebt gehad, bedoel je eigenlijk dat je te lui bent om kritisch naar je eigen zinnen te kijken. Dat is niet erg – sterker nog: dat komt een stuk vriendelijker over dan de schuld bij je proeflezer leggen.

4. ‘Waarom ben je zo negatief?’
Veel schrijvers zoeken geen proeflezer, maar een complimentenmachine. Aangezien een complimentenmachine nog niet te koop is, hopen ze dat een proeflezer spontaan in zo’n ding verandert zodra hij of zij de tekst ziet. Het is de taak van een proeflezer om jouw verhaal te verbeteren, niet jouw ego. Natuurlijk is positief commentaar fijn en noodzakelijk - alleen word je van enkel complimenten geen betere schrijver. Van opbouwende kritiek word je dat wél.

5. ‘Ik heb mijn tekst nog niet herschreven, dat doe ik na jouw commentaar.’
Als schrijver heb ik heel veel respect voor mijn redacteur. Ik zou nooit een tekst sturen die ik niet heb nagelezen, dat is namelijk het minste wat je kunt doen. Ten eerste leiden taalfouten enorm af van de inhoud, zodat de redacteur of proeflezer het verhaal niet optimaal kan beoordelen. Maar nog veel belangrijker: zoals ik eerder schreef, kost het een redacteur of proeflezer veel tijd om jouw tekst te lezen. Heb respect voor diegene en stuur het beste wat je op dat moment kunt schrijven. Het is niet meer dan beleefd om op zijn minst te controleren of je ‘ik word’ niet met een t hebt geschreven voordat je iemand vraagt om uren, dagen of weken te investeren in jouw werk.


Bedankt voor het lezen van mijn blog! Al je vragen, reacties en doodsbedreigingen kan je kwijt onder dit bericht. Je mag ook mailen naar inhoudsloosgezwam@gmail.com of contact met mij opnemen via TwitterInstagram of Facebook. Op vrijdag 12 april verschijnt een nieuw blogbericht met het thema ‘schrijven’. Ideeën zijn welkom!

4 opmerkingen:

  1. Bedankt voor het delen van deze blog. Volgens mij staat er bij punt vijf tweede zin een het teveel. Even als feedback.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bedankt voor het opmerken, ik heb het aangepast!

      Verwijderen
  2. Waarheid als een koe! Bijzonder goede blog!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dankjewel voor je reactie en het compliment!

      Verwijderen