maandag 11 juni 2018

Uitgeven in eigen beheer of via een reguliere uitgeverij

Zoals iedereen die mij kent eigenlijk wel weet, ben ik actief op Twitter. Begin juni 2017 had ik ongeveer duizend volgers, inmiddels zijn dat er meer dan vijfduizend. Dat houdt in dat mijn tweets een vrij groot bereik hebben en dat mensen (soms maanden na dato) met me in discussie willen gaan over iets wat ik op Twitter heb gezet. Eén van de onderwerpen waar ik wekelijks wel wat over hoor, in een tweet, een privébericht of een e- mail, is schrijven – en dan vooral de discussie of uitgeven via een reguliere uitgeverij of uitgeven in eigen beheer beter is.

Allereerst moet ik zeggen dat ik geen antwoord heb op die vraag. Ik kan vertellen wat ik voor mezelf beter vind, maar niet wat voor jou beter is. Einde blog.

Of toch niet. Want hoewel het één niet beter is dan het ander, kan de ene keuze wel beter (of in elk geval beter overwogen) zijn. Om tot een keuze te komen, moet je eerst weten wat de verschillen zijn tussen regulier uitgeven en in eigen beheer publiceren:

Regulier uitgeven
Een reguliere uitgeverij is eigenlijk vooral een kwaliteitspoort. Als de naam van een reguliere uitgeverij op de kaft van een boek staat, weet je dat het boek ontstaan is door een redactieproces. Dat betekent niet dat jij het een fantastisch boek hoeft te vinden, maar het betekent wel dat het (in theorie) vrij is van spelfouten en onjuistheden, dat het (in theorie) een geloofwaardig verhaal is en dat de auteur samen met een team geprobeerd heeft om het best mogelijke eindproduct voor jou te maken. Het boek wordt ingekocht door boekhandels en van een debuutroman zullen zo’n vijfhonderd tot duizend exemplaren worden verkocht.

Voordelen
- Het kost je geen geld.
- Als je boek door een reguliere uitgeverij wordt gepubliceerd, weet je dat je echt wat kunt.
- Je hebt samen met je redacteur je best gedaan om het boek inhoudelijk fantastisch te maken en ook de spelfouten zijn eruit gehaald.
- De vormgeving en opmaak zijn door een professional gedaan.
- Je boek heeft een grote kans om ingekocht te worden door boekhandels en zal sneller worden ingekocht als je als auteur zelf een praatje met een boekhandelaar maakt.
- De uitgeverij heeft korte lijntjes met bijvoorbeeld media voor promotie en recensies.
- Je kunt zeggen dat je bij dezelfde uitgeverij zit als sommige Grote Namen.
- Je zal sowieso zo’n vijfhonderd tot duizend exemplaren verkopen van je debuutroman.

Nadelen
Het grootste nadeel van een reguliere uitgeverij is, volgens de mensen die met mij in discussie gaan, dat het ontzettend moeilijk is om er binnen te komen. Ik kan dat gedeeltelijk bevestigen. Je moet gewoon ontzéttend goed zijn (en terecht, want een uitgeverij investeert heel veel geld in jouw boek, het is een bedrijf dat geen zin heeft om failliet te gaan, geen liefdadigheidsinstelling) en ook nog geluk hebben. Dat je BN’er moet zijn om te publiceren is niet waar. Ik kijk vrij veel televisie en ik denk dat ik de meeste BN’ers wel ken – en de namen van debutanten zijn vaak niet die van BN’ers. Daarnaast is het ook een kwestie van geluk, maar dat geluk kan je deels manipuleren door bijvoorbeeld mee te doen aan schrijfwedstrijden en zo al een beetje een naam op te bouwen voordat je afwijzingen gaat verzamelen uitgeverijen gaat benaderen. Ook betekent publiceren bij een reguliere uitgeverij niet dat je meteen een bestseller te pakken hebt, de verkoop kan alsnog teleurstellen.

In eigen beheer uitgeven
Iedereen kan in eigen beheer uitgeven, bijna niemand wordt afgewezen. Dat is ongelooflijk handig, want als jij bijvoorbeeld vijftig gedichten over je overleden moeder hebt geschreven en die graag met je familie wilt delen, kan je via eigen beheer een mooi boek maken. Ook als je bijvoorbeeld een trauma hebt verwerkt, het proces hebt opgeschreven en dat graag als boek zou willen zien, is in eigen beheer uitgeven perfect. Via templates op een website of door midden van een mailwisseling met een medewerker verandert jouw tekst in een boek. Niets eindeloze gesprekken met een kopje koffie zonder een contract te hebben getekend, niets afwijzingen: in eigen beheer uitgeven gaat snel en efficiënt. Je kunt ervoor kiezen om het helemaal zelf te doen of om een tussenpartij (een bedrijf dat zich vaak 'uitgever' noemt) in te schakelen. Van een debuutroman in eigen beheer zal je, tenzij je zelf heel handig bent met het maken van promotie, gemiddeld zo'n tien tot honderd exemplaren verkopen.

Voordelen
- Als je je manuscript opstuurt, heb je (tenzij de inhoud in strijd is met de wet) garantie op publicatie.
- Bij een reguliere uitgeverij kan het proces vanaf het oorspronkelijke manuscript jaren duren, bij eigen beheer ben je vaak binnen een paar maanden al klaar.
- Als je het boek helemaal zelf uitgeeft, dus zonder tussenpartij, is de complete opbrengst voor jou.
- Als je trots bent dat je een verhaal hebt geschreven en als enige wens hebt om dat verhaal in boekvorm te zien, kan dat zonder afwijzingen, wachttijden of herschrijven.

Nadelen
- In eigen beheer uitgeven kan op verschillende manieren geld kosten:
1. Als je redactie wilt, zal je zelf een redacteur in moeten huren;
2. Als je professionele vormgeving wilt, zal je zelf een vormgever in moeten huren (sommige tussenpartijen doen de vormgeving, maar dat ziet er vaak ontzettend amateuristisch en lelijk uit);
3. Sommige tussenpartijen vragen een investering. Ik heb ooit een reclamemail gehad van een bedrijf dat zich voordeed als reguliere uitgeverij, maar het was een vanity press (een ‘uitgeverij’ die geld vraagt in ruil voor publicatie, dat is dus geen reguliere uitgeverij!) die beloofde dat we er een heel mooi boek van gingen maken als ik voor de eerste druk even drieduizend euro neerlegde.
- Iedereen kan in eigen beheer uitgeven. Je staat dus niet in een rijtje met Grote Namen, maar in een rijtje met mensen die ongeloofwaardige verhalen vol spelfouten hebben laten publiceren. Dat is niet erg, maar dat heeft wel gevolgen:
1. Boekwinkels kopen veel minder snel boeken in die in eigen beheer zijn uitgegeven, omdat daar geen kwaliteitspoort is.
2. Kranten recenseren boeken die in eigen beheer zijn uitgegeven veel minder vaak dan boeken die regulier zijn gepubliceerd.
- Er is niemand die je helpt met de promotie, daarvoor zal je iemand moeten inhuren of je zal het zelf moeten doen.
- Je verkoopt ongeveer tien tot honderd exemplaren van je debuutroman.

Een weloverwogen keuze maken
Je kunt niet zo goed schrijven als je zelf denkt. Wij mensen hebben de neiging om onszelf te overschatten. Ik heb heel vaak dat ik iets schrijf, er superenthousiast over ben, het een maand later herlees en mezelf kapot schrik. Meestal is de schade met een aantal herschrijfbeurten enigszins te herstellen, maar niet iedereen heeft het geduld voor herschrijven. Ik ben met mensen in discussie gegaan die vonden dat zij het herschrijven niet nodig hadden, dat hun eerste versie al briljant was en dat uitgevers die hen afwezen stront in de ogen hadden. Wanneer ik die mensen vroeg of ik de eerste pagina van hun boek mocht lezen, kreeg ik standaard een document met minimaal tien spelfouten.

Op die mensen spelen bedrijven in die het uitgeven in eigen beheer aanbieden. Je ziet het al in hun taalgebruik: zij hebben het vrijwel altijd over ‘jouw boek’ (het woord ‘boek’ heeft toch een bepaald prestige), terwijl reguliere uitgeverijen het vrijwel altijd over ‘een manuscript’ hebben.

Als je moet betalen om je boek in eigen beheer uit te geven, is het al helemaal foute boel: de ‘uitgever’ maakt winst op jou en verwacht dus geen winst te maken op je boek. Als de uitgever al niet verwacht dat mensen het kopen…

Het is niet zo dat uitgeven in eigen beheer slecht is. Zoals ik schreef, kan het een heel goede optie zijn als je een verhaal hebt geschreven voor een zeer kleine doelgroep, zoals je familie. Of als je niet de ambitie hebt om schrijver te worden, maar wel graag een verhaal in boekvorm wilt zien. Het smerige is dat deze bedrijven inspelen op het ego van mensen die meer willen dan dat. En de harde waarheid is dat je bij in eigen beheer uitgeven op een heel enkele uitzondering na niet meer krijgt.

Regulier uitgeven is ook niet heilig. Afwijzingen kunnen bijna nog smeriger zijn dan bedrijven die inspelen op je ego en verkeerd gegeven feedback kan je zelfbeeld kapotmaken. Maar regulier uitgeven zorgt wel voor het objectief beste eindproduct dat de grootste kans heeft om lezers te bereiken – en als het je lukt om regulier te worden uitgegeven, is dat juist weer een enorme boost voor je zelfvertrouwen.

De enige tip die ik je kan geven, is om tijdens het maken van de keuze je ego aan de kant te zetten en je af te vragen wat je wilt. Ik wil zelf bijvoorbeeld regulier uitgeven en ik zou nooit voor eigen beheer gaan. Ik wil echt schrijver worden, ik wil verhalen schrijven die een meerwaarde hebben voor mensen, die mensen lezen en die blijven hangen vanwege iets anders dan tien spelfouten – en ik wil wel een redacteur maar die wil ik niet zelf betalen, ik wil mijn debuut in de boekhandels hebben en ik wil dat het het beste boek wordt dat ik kan maken. Het is prima als dat je verwachtingen niet zijn, sterker nog: dat is heel mooi. De kans dat jij een boek uitbrengt is groter dan de kans dat het mij lukt.

De meeste mensen schrijven niet goed genoeg om te worden uitgegeven door een reguliere uitgeverij. Ik ook niet. Dat is niet iets waar we ons voor hoeven te schamen. Als we kritisch naar onszelf hebben gekeken en hebben geconstateerd dat wij bij die groep horen, kunnen we drie dingen doen:

- Genoegen nemen met publiceren in eigen beheer.
- Oefenen, oefenen, oefenen om beter te leren schrijven en nieuwe pogingen wagen.
- Schrijven zien als hobby zonder ooit een boek te publiceren.

Ik heb gekozen voor het middelste, maar de derde optie is voor mij ook aantrekkelijk. Er is ook niets mis met de eerste optie. Het gaat erom dat je een weloverwogen keuze maakt. Regulier en eigen beheer zijn geen vijanden van elkaar. Het zijn twee verschillende wegen en het zou fijn zijn als mensen die iemand op de andere weg zien lopen in plaats van schreeuwend in discussie te gaan even stoppen, glimlachen, zeggen dat het mooi is om een passie te delen en dan hun weg vervolgen.


In dit bericht worden bewust geen namen van bedrijven genoemd. Het is gebaseerd op eigen ervaringen en het doel is het verschaffen van informatie. Als je aanvullingen op dit bericht hebt (of spelfouten hebt gevonden, wat heel goed kan), laat het me vooral weten!

3 opmerkingen:

  1. Dat je, als je in eigen beheer uitgeeft, een kleiner aantal lezers hebt hoeft niet perse. Mijn studieboek is te kop op Amazon en via iTunes en werd door diverse universiteiten opgepikt. Er zijn er inmiddels duizenden verkocht. Het kan dus wel. En ik ben heel trots dat ik het helemaal alleen heb gedaan.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Gefeliciteerd met je verkochte boeken! In mijn bericht gaat het over romans, over fictie dus. Een wetenschappelijke publicatie is een compleet ander genre met andere regels, andere uitgevers en andere oplagen. Ik kan me voorstellen dat de grens tussen een University Press en eigen beheer niet groot is op dat gebied.

      Verwijderen
  2. onder je kopje: In eigen beheer uitgeven

    staat : "Via templates op een website of door midden van een mailwisseling met een medewerker verandert jouw tekst in een boek."

    Ik verwacht dat je bedoelde door middel ipv door midden te te schrijven?

    Overigens mijn keuze valt op in eigen beheer uitgeven maar wel met een redactie/ prof op fouten na laat lezen en n vormgever daarna ook nog in wil schakelen. Idd kost wel geld maar mijn motivatie is dat ik op geen enkele manier naar de pijpen van n uitgever wens te dansen, en over mijn rug wil laten verdienen. Teveel eenheidsworst in uitgeversland, en mijn bedoeling is om de winst/ opbrengst naar n goed doel te laten gaan.
    Maar idd beiden hetzelfde doel : graag gelezen willen worden, en niet bekend staan om de fouten maar om de inhoudt!:))
    En ondanks in eigen beheer kost het nog veel inzet en qua duur natuurlijk een heel proces, het ligt er natuurlijk ook aan hoe hoog je de lat voor jezelf legt.Veel succes met je schrijven iig, en met het bereiken van je doel!Met groet

    BeantwoordenVerwijderen