vrijdag 28 juli 2017

Schrijfdagboek week 2: Sneeuwvlokmethode & schrijfsoftware

Ik vind het zelf altijd erg leuk om te lezen hoe schrijvers te werk gaan en ik heb een reden nodig om mezelf te motiveren om een beetje door te schrijven, dus ik heb besloten om een schrijfdagboek bij te houden. Elke vrijdag zal ik een update over mijn schrijfproces op mijn blog plaatsen, compleet met stockfoto's die mijn emoties weergeven. Vandaag bespreek ik mijn ervaring met schrijfsoftware en (het gebrek aan) vooruitgang van mijn roman die geen roman is.

Vorige week heb ik verteld over het lange verhaal waaraan ik als oefening werk met behulp van de Sneeuwvlokmethode, een stappenplan voor het schrijven van een boek. Ik zat toen een beetje vast bij stap zeven, ofwel het gedetailleerd uitwerken van de personages. Het is me gelukt om één hele character chart af te krijgen, terwijl ik er vijf gepland had. Na die ene was ik het zo zat dat ik voor elk personage een leeftijd en een jeugdtrauma heb verzonnen. Als mijn personages dan per se iets over zichzelf willen vertellen in het verhaal, kunnen ze heerlijk losgaan over gescheiden ouders, vervelende of gehandicapte broers en zussen, of die acht lange jaren waarin ze zo afschuwelijk werden gepest. En als ze een lievelingskleur nodig hebben, kijk ik naar het shirt dat ik die dag aan heb en wordt het die kleur. Ik zei het vorige week al: als het kan, ben ik graag lui. Als het niet kan ook.

Wanneer je eindelijk aan jezelf toegeeft dat stap zeven volkomen kut is.


Stap zeven is nu afgerond/omzeild, dus ik mag doorgaan naar stap acht. De uitleg bij deze stap is zo lang dat ik hem in stukjes heb gehakt. De schuingedrukte tekst komt van de website die als bron staat vermeld, de normale tekst is mijn commentaar.

Stap 8) Misschien neem je hier even een korte pauze, terwijl je wacht tot je verhaalidee wordt goedgekeurd. Op een gegeven moment zul je je boek echter moeten schrijven. Voordat je daar aan begint zijn er een aantal dingen die je kunt doen om die traumatische eerste draft makkelijker te maken. Het eerste wat je kunt doen is een synopsis schrijven van ongeveer vier pagina’s en daarna een lijst maken van alle scènes die je nodig hebt om je verhaal in het boek te krijgen. En de makkelijkste manier om die lijst met scènes te maken is… in een spreadsheet.

De hier genoemde synopsis van vier pagina's heb ik allang geschreven, dat was stap zes. Gelukkig heb ik geen uitgever, dus ik hoef niet te wachten tot iemand mijn idee goedkeurt en ik mag meteen door. Yes!

Om de een of andere reden zijn veel schrijvers bang om hiermee aan de slag te gaan. Dat is nergens voor nodig: je hebt al ooit geleerd een tekstverwerker te gebruiken en spreadsheets zijn nog gemakkelijker. Je hebt overzichtelijke lijsten nodig en spreadsheets zijn uitgevonden om overzichtelijke lijsten te maken. Mocht je hiermee vast komen te zitten, dan zijn er bovendien genoeg toegankelijke boeken om je op weg te helpen. Het is niet veel wat je te weten moet komen en je zult dus niet lang bezig zijn om dit onder de knie te krijgen. Die tijd is welbesteed, omdat je het later weer terug zal verdienen.

Allereerst: in de laatste zin wordt met 'het' naar 'de tijd' verwezen. 'Tijd' is een mannelijk of een vrouwelijk woord, ik ben even te lui om op te zoeken welke van de twee, maar in elk geval geen onzijdig woord, dus het onzijdige 'het' kan nooit gebruikt worden om naar 'tijd' te verwijzen. Daarnaast is het een beetje jammer dat de Sneeuwvlokmethode roept dat spreadsheets doodeng zijn en je zelfs aanraadt om er boeken over te lezen zonder even een voorbeeld van een goed programma waarin je ze kunt maken te noemen.

Maak een spreadsheet met elke scène uit je vier pagina’s lange synopsis. Schrijf de scène in een zin uit. In één kolom zet je het personage door wiens ogen de scène beleefd wordt, in de volgende (brede) kolom vertel je kort wat er gebeurt. Als je het echt goed wilt aanpakken zet je in een laatste kolom nog hoeveel pagina’s je denkt nodig te hebben voor deze scène. Deze spreadsheet is ideaal, omdat je de gehele verhaallijn in een oogopslag kunt bekijken en zo kun je scènes gemakkelijk verwisselen waar nodig.

Aha, een spreadsheet is dus een soort Excel. Zeg dat dan meteen.

Mijn eigen spreadsheets zijn meestal zo’n 100 regels lang, elke regel beschrijft een scène in het boek. Terwijl het verhaal zich ontwikkelt maak ik nieuwe versies van mijn spreadsheet. Dit is erg waardevol om het verhaal te kunnen analyseren. Als je klaar bent kun je eventueel nog een kolom toevoegen met hoofdstuknummers voor elke scène.
Bron

Nou, ik heb het weer eens helemaal anders aangepakt dan de Sneeuwvlokmethode suggereert. Excel vind ik niet fijn werken omdat ik dat met cijfers associeer, dus ik probeerde Google Spreadsheets. Helaas heb je een internetverbinding nodig als je Google Spreadsheets wilt gebruiken. Ik wil niet afhankelijk zijn van internet, want a) dan heb ik een probleem als de wifi uitvalt of zo en b) dan is de kans op afleiding van bijvoorbeeld Facebook en Twitter te groot. Een vriendin raadde Scrivener aan, speciale schrijfsoftware. Scrivener kost veertig doller en dat vond ik best veel geld voor stap acht van de Sneeuwvlokmethode, dus ik ben op zoek gegaan naar een gratis en toch niet illegaal alternatief. Dat vond ik in yWriter. Het ziet er nogal ouderwets uit en dat is het waarschijnlijk ook, maar het is echt extreem uitgebreid.

Zo ziet yWriter eruit. Als je op de afbeelding klikt, zie je een grotere versie of een versie waarop je kunt inzoomen. Dit geldt voor alle afbeeldingen in dit bericht.

Het nadeel van yWriter is dat je eerst hoofdstukken moet maken en die vervolgens pas indeelt in scènes. Dit zorgt ervoor dat je chronologisch moet werken, omdat je anders niet alleen scènes moet verslepen, maar ook hoofdstukken en scènes binnen hoofdstukken. Je kunt het met yWriter zo gek maken als je wilt: je kunt de betreffende personages invoegen, omschrijven waar de scène over gaat, het conflict invullen en zelfs bepalen hoe lang de scène duurt. Ik gebruik niet al die opties. Voor mij is het voldoende om de direct betrokken personages toe te voegen en kort te omschrijven waar de scène over gaat. Het enige schrijfprogramma dat ik tot kortgeleden gebruikte is Word en ik houd van simpel. En nu klink ik volgens mij echt als mijn oma van 74 die over mobiele telefoons praat.

Voorbeelden van de functies van yWriter bij het toevoegen van scènes:




Verder was deze week een beetje demotiverend. Ik las een goed boek, waardoor ik besefte dat ik lang niet zo goed kon schrijven als die auteur en dat ik dus nooit schrijver zou worden en dat alles wat ik opschreef dus zinloos was. Ik had me aangemeld voor een schrijfiets en ik zou eind juli horen of ik door de selectie was gekomen, maar ik heb nog niets gehoord. Het is natuurlijk nog steeds juli en ik kan in theorie nog iets horen - en toch heb ik er geen goed gevoel over. Zo'n laat bericht betekent bijna nooit een goed bericht. Wat dat betreft is de Sneeuwvlokmethode een beetje klote: doordat je niet bezig bent met het schrijven zelf, raak je niet in de bekende schrijfflow en blijf je tijdens het proces nadenken. Nadenken is natuurlijk heel slim en verstandig en zo, maar het is jammer dat het geen uit-knop heeft.

Nadenken heeft natuurlijk wel een uit-knop.

Welke schrijfsoftware gebruik jij?

Geen opmerkingen:

Een reactie posten