zaterdag 19 maart 2016

Speech

Deze speech gaf ik tijdens het Tilt Festival in Tilburg op 18 maart 2016 in het programma Speeches. De organisator was [prod]nu en de locatie was De NWE Vorst. Het thema dat alle sprekers kregen was 'mijn strijd', de speech moest tussen de 800 en de 900 woorden lang zijn en zou ongeveer zes tot zeven minuten mogen duren. Het zou persoonlijk moeten worden. Hieronder kan je mijn letterlijke speech lezen. (Ja, ik was fucking zenuwachtig, maar na afloop waren er nog mensen bij de toiletten over mijn speech aan het praten, dus het ging denk ik wel goed.)


De organisatie stuurde deze foto door. Je kunt klikken voor een leesbare vergroting.

Wat ik ga vertellen zullen jullie geen succesverhaal vinden. Ik heb geen boeken geschreven, ik heb nooit gepubliceerd in een literair tijdschrift en ik heb nog nooit een schrijfwedstrijd gewonnen. Ik doe zelfs niet vaak mee aan schrijfwedstrijden. Er is er één waar ik meerdere keren aan heb meegedaan, vier keer om precies te zijn. Dat is Write Now!.

Dat vertaal je niet als ‘rechts nu’, maar als ‘schrijf nu’, voor de duidelijkheid. Ik weet dat ik Engels spreek als een echte Hollander. Write Now! is een schrijfwedstrijd voor jongeren tussen de vijftien en de vierentwintig jaar met zeven voorronden in Nederland, drie in België en één in Suriname. De top drie in elke voorronde wint een behoorlijk bedrag aan boekenbonnen en de nummer één mag door naar de finale, die een heel weekend duurt en plaatsvindt in Rotterdam. Onder de nummers twee en drie worden vier wildcards verdeeld waarmee zij alsnog naar de finale mogen. Om de uiteindelijke winnaar van Write Now! wordt door uitgevers gevochten. Dit jaar is de deadline op 1 april. En dat meent de organisatie serieus.

2012 was het eerste jaar dat ik meedeed. Ik was zeventien en mijn inzending ging over een kat die een betoog hield, vraag me niet waarom. Op dat moment had ik één vriendin die ook schreef. Zij las mijn inzending, ik die van haar, en we zorgden ervoor dat we het beste in elkaar naar boven haalden. Die vriendin en ik waren ingedeeld in dezelfde voorronde en zaten naast elkaar bij de prijsuitreiking. Tijdens de muziek en de voordrachten had ik het idee dat mijn hart tien keer zo groot was geworden en door mijn hele lichaam bonkte. Ik was licht in mijn hoofd, alsof ik elk moment kon flauwvallen. Zo had ik me pas één keer eerder gevoeld: toen een paard mijn pink er bijna afbeet en ik mijn pezen kon zien liggen.
Die avond werd ik tweede. Mijn vriendin won niets.

Een jaar later deed ik mee omdat mijn moeder zei dat ik dat beter niet kon doen. Ze leest mijn inzendingen niet, maar ze was van mening dat ik niet twee keer na elkaar een prijs kon winnen. Ze had het mis. In 2013 werd ik opnieuw tweede.

In 2014 wilde ik eigenlijk niet meedoen, maar vlak voor de deadline kon ik de verleiding niet weerstaan. Ik werd derde. Mijn vriendin won – net als de twee jaar daarvoor – niets. Onze vriendschap stopte een paar dagen later. Ik kwam erachter dat ze op internet een groepje mensen aanvoerde dat bijvoorbeeld bedacht dat ik vast met de jury naar bed was geweest omdat mijn verhaal echt niet goed genoeg was om iets te winnen. Dat groepje overwoog om contact op te nemen met de organisatie van de wedstrijd om te vertellen dat ik mijn prijzen niet verdiende.

Dat jaar won ik ook een wildcard voor de finale. Zoals ik al vertelde, duurt die een heel weekend. Je zit met de andere finalisten in een hostel of hotel, je krijgt workshops en je hebt de mogelijkheid om op zaterdagavond te gaan stappen. Dat is een fantastische ervaring, zeker als je zoals ik in dat jaar weinig andere schrijvende jongeren kent.

Het werd 2015. Mijn vriendin en haar internetvriendinnen hadden me geïnspireerd tot drie doelen:
Eén: mensen hun prijs altijd gunnen, het beste verhaal hoort te winnen, de persoon erachter is niet belangrijk.
Twee: voor de vierde keer op rij een prijs winnen bij Write Now!, zodat mijn vriendin een echte reden had op jaloers te zijn.
Drie: het plezier terugkrijgen in schrijven. Nadat ik die berichten op internet had gevonden, was ik dat meteen kwijt. Mijn vriendin had tegen mij gezegd hoe goed mijn verhaal leek, dat die ene zin zo mooi was… maar tegen haar internetvriendinnen vertelde ze hoe hard ze om die zin had gelachen omdat hij zo belachelijk was. Als blijkt dat iemand die je volledig vertrouwde maandenlang niet eerlijk tegen je is geweest, ga je twijfelen. Aan je bestaande verhalen, aan elke letter die je op papier probeert te zetten, maar ook aan je eigen motieven, aan je eigen oprechtheid en aan je andere vrienden. Als ik niet per se aan Write Now! 2015 mee had willen doen, had ik misschien nooit meer een verhaal geschreven.

Ik werd tweede, ik ging opnieuw naar het finaleweekend en ik mocht zelfs mee op zomerkamp met een literair tijdschrift. Daar heb ik nieuwe schrijvende vrienden gemaakt met wie ik droomde, op tafels danste en printers uitschold. Van plezier naast het schrijven is het een kleine stap naar plezier tijdens het schrijven. Een verhaal bedenken maakt me nu weer gelukkig. Ik vind kritiek een geschenk, ook als hij in de vorm van een persoonlijke aanval wordt gegeven. Kritiek betekent dat mensen een mening hebben over je verhaal. Dat is niet alleen een cadeau, maar ook een compliment.

Aan het begin van mijn monoloog zei ik dat jullie deze speech geen succesverhaal zouden vinden. Hij was ook niet zo bedoeld. In 2012 was ik niet klaar om Write Now! te winnen, maar ik was ook niet klaar om te verliezen. Dit jaar kan ik eerste worden in mijn voorronde. Dit jaar kan ik zonder prijs naar huis gaan. Dit jaar weet ik dat het verschil voor mij eigenlijk niet zo groot is.

Dat is succes, en dit was een speech over het bereiken daarvan.

Foto: William van der Voort.
12 mei 2016: Ik blijk ook nog eens écht eerste te zijn geworden in mijn voorronde. Wow. 

6 opmerkingen:

  1. Reacties
    1. Wat leuk dat je hier reageert, dankjewel!

      Verwijderen
  2. Ik denk dat je erg trots mag zijn op wat je tot nu toe bereikt hebt. Ik weet zeker dat wat je ook wilt bereiken met dit talent, het gaat je lukken. Bedankt voor het delen van je speech! Ondanks dat we elkaar eigenlijk niet meer spreken, ben ik toch dankbaar dat ik je in het recenseer panel van The House of Books heb leren kennen!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Goeie speech - je hebt meer talenten! :-)

    Ook is het een belangrijke constaterng van je dat elke soort kritiek, zelfs onterechte of vervelende, toch altijd weer nieuwe kennis en inzichten met zich mee brengt!

    BeantwoordenVerwijderen