dinsdag 25 augustus 2015

Recensie: De Cirkel - Dave Eggers

Ik vind het leuk dat de wereld compleet verrot is. In boeken, bedoel ik dan. 1984 van George Orwell is één van mijn favoriete werken en één van de boeken die ik op deze blog een tien heb gegeven, gaat over de Tweede Wereldoorlog. Een vriendin raadde me De Cirkel aan, geschreven door Dave Eggers. Op de achterkant van het boek geven o.a. De Volkskrant en De Morgen het boek een enorm positieve beoordeling. Dit kan niet meer mis gaan, dacht ik. Of toch wel?


De Cirkel gaat over Mae, een jonge vrouw die wordt aangenomen bij De Cirkel, een bedrijf dat een soort kruising van Google en alle social media is. Het is onmogelijk om nog anoniem op internet rond te zwerven, sterker nog: al je aankopen, berichten en likes  worden met elkaar verbonden. Met slogans als 'Privacy is diefstal' gaat het bedrijf steeds verder, tot niemand meer veilig is voor de nieuwe Big Brother.

Het klinkt veelbelovend, nietwaar?
De eerste pagina's van het boek zijn fantastisch. Eggers dropt ons voor De Cirkel, de plaats waar het allemaal om draait, en introduceert zijn wereld vlot en boeiend. Zijn schrijfstijl is heerlijk, zijn dialogen zingen en eigenlijk blijft dat het hele boek zo. Deze man kan schrijven en ik ben heel benieuwd naar ander werk van hem. De vertaling is ook prima, fijn dat de 'technische' termen in het Engels zijn gelaten.

Ik heb dit boek dus niet zonder plezier gelezen, maar ik vind het geen voldoende waard. Dat komt vooral door de hoofdpersoon. Mae is geen persoon. Ze is een middel dat de schrijver gebruikt om zijn verhaal te vertellen. Er zit geen persoonlijkheid in haar. En, wat eigenlijk het ergst is, is dat ze niet verandert. Als ik een boek lees, wil ik dat het verhaal én de personages minimaal van punt A naar punt B gaan. Punt C, D, E of Z mag ook, graag zelfs. Dit personage begint op A en eindigt op A.
Ik zeg niet dat ik een hersenloos personage niet vind kunnen. Dat kan prima, maar gééf dat personage dan iets waardoor het hersenloos wordt. In dit boek had Mae bijvoorbeeld aan het begin heel kritisch kunnen zijn en aan het einde compleet gehersenspoeld, zoals in 1984 gebeurt. Ze had ook juist compleet gehersenspoeld kunnen zijn en gedurende het boek kritisch kunnen worden, kunnen veranderen. Dit gebeurt niet en na een pagina op tweehonderd voel je dat het ook niet meer gaat gebeuren, waardoor het boek saai en voorspelbaar wordt. Overigens maakt een ander personage wél een transformatie door, maar dat gebeurt op de achtergrond en dat is jammer, want zij lijkt me onnodig veel interessanter dan Mae.

Ook draaft de schrijver te ver door. De Cirkel gaat steeds verder in het aantasten van privacy, maar het wordt op een gegeven moment belachelijk, zeker door de manier waarop de hoofdpersoon op zaken reageert. Hij introduceert tegengeluiden, maar nergens is een organisatie die écht een bedreiging vormt voor De Cirkel. Ook legt hij een metafoor in het derde gedeelte van het boek uit, iets wat in een roman voor volwassenen compleet onnodig is en het verhaal juist verzwakt. Het punt dat de auteur wil maken, is rond de helft van het boek duidelijk. Ik denk dat het verhaal een stuk korter had gekund.

Een verhaal dat op een noodlot af rent vind ik vaak goed, maar een verhaal heeft meer nodig dan een schokkende gebeurtenissen en waarschuwing. Het heeft een ziel nodig: personages en een stijl die de gebeurtenissen versterken en ze levend maken. Dit boek is over het algemeen heel goed geschreven, maar de personages en zeker de hoofdpersoon schieten tekort. Mede daardoor accepteer ik de gebeurtenissen niet en komt het geheel op mij ongeloofwaardig over.

Cijfer: 5, omdat het wel duidelijk is dat de auteur kan schrijven.

Ik ben geen professionele lezer, dus alle verborgen motieven in dit boek zullen aan mij voorbij zijn gegaan, evenals een diepere laag. Neem mijn recensies daarom niet te serieus. Ik ben gewoon iemand die graag leest en die probeert te leren van schrijvers.

1 opmerking:

  1. Ik ben blij deze recensie te hebben gevonden. Ik ben fan van Eggers, maar heb me mateloos zitten ergeren aan het tweedimensionale van het verhaal. En overigens ook aan de krakkemikkige vertaling. Heel veel zinnen lopen gewoon niet in nederlands en dan zie je dat het een simplistische vernederlandsing van een engelse tekst is. En zelfs grammaticale fouten en dat met vier vertalers! Groet, Carolien.

    BeantwoordenVerwijderen