donderdag 6 november 2014

Recensie: Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao - Junot Diaz

Voor mijn studie moest ik een boek lezen dat Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao heette, geschreven door Junot Diaz. Even leek ik pech te hebben, want in de bibliotheek bleek het gereserveerd te zijn en in de hele omgeving was geen ander exemplaar beschikbaar. Gelukkig besloot iemand van het personeel dat ik het boek toch mocht lenen, want het stond al redelijk lang gereserveerd en het was nog steeds niet opgehaald.

Dit boek gaat over een Amerikaanse familie, geƫmigreerd uit de Dominicaanse Republiek, die al generaties lang door ongeluk wordt achtervolgd. Het is een heel lastig boek om te lezen en een nog moeilijker boek om te recenseren. Het speelt zich bijvoorbeeld af in compleet verschillende jaren. De ene keer is het 1952 en lezen we over meisje dat later de moeder van Oscar zou worden, de andere keer zijn we in de jaren '90 en studeert Oscar. Elk hoofdstuk wordt door een ander personage verteld. Het staat vol met Spaanse (scheld)woorden en na het lezen kwam ik er pas achter dat de vertaler zo vriendelijk was geweest om een woordenlijst toe te voegen. Verwijzingen naar fantasy en sciencefiction zijn ontelbaar. En dan gaat het ook nog eens over de geschiedenis van de Dominicaanse Republiek, over het bewind van een dictator die in mijn geschiedenislessen nooit genoemd is.


Dat laatste is meteen een groot plus- en minpunt van het boek. De schrijver houdt er rekening mee dat de lezer niets van die geschiedenis weet en daarom voegt hij voetnoten toe. Die voetnoten bevatten soms meer tekst op de pagina dan het werkelijke verhaal; sterker nog, ze vormen een verhaal op zich. Het is heel interessant en informatief om te lezen, maar het haalt je uit het 'heden'.

Hetzelfde geldt voor het Spaans. Na een paar pagina's krijg je door wat er ongeveer met welk woord wordt bedoeld. Het staat perfect symbool voor Oscar, zijn zus en zijn moeder, die in New Jersey zijn gaan wonen, in een land met een taal waarvan zij waarschijnlijk ook veel woorden niet kenden. Maar het kan de niet-Spaanstalige lezer (lees: mij) behoorlijk afschrikken.

Er zit een enorme humor in dit boek, zeker aan het begin. Diaz schrijft droog en vlot, gelukkig maar, anders had ik het boek waarschijnlijk niet uit kunnen krijgen. De balans tussen humor en ellende is heel knap gevonden en wordt nog knapper behouden, al krijgt de ellende wel steeds meer de overhand. Want ellende is er. Wat die dictator in de Dominicaanse Republiek allemaal geflikt heeft, is nauwelijks te bevatten. Als lezer ben je getuige van mensen die gruwelijk afgeranseld worden, van martelingen, van (pogingen tot) gedwongen abortus, van gevangenschap en van moord.

Zelf ken ik redelijk wat boeken en films en ik schrik niet heel snel, maar het bovenstaande zorgde ervoor dat ik het boek niet met een fijn gevoel dichtsloeg. Ondertussen heb je dus de verwijzingen naar andere boeken,films en games, waarvan ik eigenlijk alleen Lord of the Rings en Star Wars kende en wat dus niet opschoot.

De schrijver is fantastisch met zijn personages. Oscar is geweldig, de dikke Dominicaan die alles is wat de 'dominante mannen'-cultuur in Latinogemeenschap van New Jersey niet wil zijn. Zijn zus Lola, die zielsveel van hem houdt en steeds Amerikaanser wordt, ook. Zijn moeder, die aan kanker lijdt en die verschrikkelijke dingen heeft meegemaakt, ook al. De kamergenoot van Oscar op de universiteit, die meerdere vriendinnen tegelijk heeft en hem in de gaten moet houden terwijl hij hem eigenlijk niet mag, heel leuk.
De sfeer is ook heel goed beschreven. Je krijgt een beeld van de Dominicaanse familie, van het land, van de Latino's in de Verenigde Staten, van het leven van een fantasynerd (dat is Oscar) en noem maar op. De manier waarop hij het verhaal neerzet is zowel mooi als grappig als schrijnend, maar zoals ik al zei, heeft dat laatste bij mij de overhand.

Ik ga dit boek geen cijfer geven, want ik zou niet weten welk. Het is heel interessant geschreven, maar het is zeker niet makkelijk te lezen. De stijl is vlot, het verhaal wat minder. Het bevat een stuk geschiedenis dat ik eigenlijk had moeten kennen. De kranten zijn er lyrisch over en dit boek is heel knap, maar ik zou het niemand aanraden, behalve wanneer je een uitdaging zoekt.

Hieronder kan je de eerste pagina lezen en daar zie je al wat ik met 'een uitdaging' bedoel:

Geen opmerkingen:

Een reactie posten