maandag 27 oktober 2014

Recensie: Zijderups - Robert Galbraith

In de zomervakantie recenseerde ik Koekoeksjong, de eerste detective van J.K. Rowling, hoewel ze dat boek schreef als Robert Galbraith. Ik had mazzel dat ik het relatief laat las, want deze maand kwam het vervolg al uit: Zijderups.

Allereerst een waarschuwing: lees de flaptekst van dat boek niet! Ik was zo dom om dat wel te doen, maar hij beslaat letterlijk de eerste 150 pagina's van het verhaal. Geloof me, het is niet zo leuk om twee uur lang te lezen dat een auteur zijn best doet om de lezer nieuwsgierig te maken naar het lot van een personage en de lezer dat lot allang op het boek zelf heeft gelezen. Dit gebeurt zo ontzettend vaak en persoonlijk vind ik het een belediging voor schrijvers - en ook voor mij als lezer, want als ik wil weten wat er precies met een personage gebeurt, lees ik het boek wel.


In Zijderups krijgen detective Cormoran Strike en zijn secretaresse/assistente Robin Ellacot bezoek van een vrouw wier echtgenoot verdwenen is. Ze vraagt of Strike hem weer veilig thuis wil brengen. Een makkelijke opdracht, zo lijkt het, tot de detective de zaak beter bestudeert. De echtgenoot in kwestie is schrijver en heeft net een manuscript voltooid dat heel veel levens kan vernietigen.

Dit boek, met alweer een mooie kaft en een goede vertaling, sluit naadloos aan op zijn voorganger. Het heeft diezelfde Londense sfeer, maar deze keer speelt het zich af in november en december, waardoor de stad grauwer is dan gebruikelijk. Ook dit boek staat niet vol met moorden, mishandelingen, grof geweld of seks - hoewel, als ik erover nadenk, dat eigenlijk niet waar is. Dit boek zelf valt wel mee, maar het boek dat in dit boek wordt beschreven (bookception?) bevat het allemaal. J.K. Rowling heeft haar imago als kinderboekenschrijfster definitief van zich afgeschud en als je een gevoelige maag hebt, is Zijderups misschien niet helemaal aan te raden.

De hoofdpersonen worden verder uitgediept, je leert ze beter kennen en je gaat meer van ze houden. Dit boek is volgens de voorkant een 'mysterie' en ik denk dat dat het genre het beste vangt. Je moet dit niet lezen als je twintig moorden en zes verkrachtingen bij je kop thee wilt, of als je met 200 pagina's klaar wilt zijn (dit boek heeft er 541), of als je het in één dag uit wilt hebben. Als je een boek wilt waarbij je niet op hoeft te letten, kan je dit ook beter aan je voorbij laten gaan. Ergens op pagina vierhonderd-zoveel wordt er verwezen naar iets wat op pagina 37 werd gezegd. Dat is sowieso een punt in dit boek: een heel groot deel van het verhaal worden de lijntjes uitgezet, uit elkaar geduwd, en lees je heel veel tegelijk dat niets met elkaar te maken lijkt te hebben. Pas tegen het einde, en onze detective heeft dat eerder door dan de lezer, komt alles samen en is het volkomen logisch. Dat kan even wennen zijn, maar er is tussendoor genoeg boeiends om door te blijven lezen.

Rowling/Galbaith neemt ons mee naar de wereld van uitgevers, literair agenten en schrijvers. Een duistere wereld, zo blijkt, vol met onstabiele persoonlijkheden, drank, oude vetes, roem, ontkenning en geheimen. Feitelijk gezien gunnen de literaire mensen elkaar het licht in de ogen niet, tenzij zijzelf beter worden van de ander. Om heel eerlijk te zijn denk ik dat dit geen overdreven beeld is van de literaire branche. Hoewel ik waarschijnlijk nooit een publicabel boek zal schrijven, ben ik al wel gewaarschuwd voor bepaalde uitgeverijen. Ik ben al zwartgemaakt op internet door medeamateurschrijvers omdat ik iets te vaak in de prijzen viel bij een bepaalde schrijfwedstrijd, en als je een beetje googelt op 'literair agent Sebes', kom je genoeg negatieve verhalen tegen over mensen die simpelweg niet goed genoeg schreven om door zijn bedrijf vertegenwoordigd te worden. Het ego van een schrijver lijkt snel gekwetst, en Zijderups portretteert dat fantastisch. Ook uitgeven in eigen beheer, erotische fantasy en 'porno vermomd als historische roman' worden behandeld. Oh, en ook blogs worden niet met rust gelaten.

Eerder schreef ik al over het belang van details in het boek. Letterlijk álles kan belangrijk zijn. Het einde is daardoor verrassend maar ook volslagen logisch. Rowling/Galbraith(/hoe ze ook genoemd wil worden want beide namen staan op het boek) voegt een leuke, Roald Dahl-achtige wending toe aan het einde. De auteur is ontzettend slim. Ik snap niet hoe je een verhaal zó kunt uitdenken en zó kunt laten kloppen. Daarnaast zit er een indrukwekkende hoeveelheid psychologie in het boek en is werkelijk iedereen geloofwaardig neergezet. Er zitten cliffhangers aan het einde van sommige hoofdstukken, waardoor je je 'nu neem ik even pauze'-idee laat varen en opeens een paar uur verder bent.

Het verhaal is traag, het zou zo tweehonderd pagina's korter kunnen zijn, maar juist het trage en de enorme hoeveelheid dialoog heeft zijn charme. Net als het vorige deel zou dit boek zo op de televisie kunnen als een detective. De personages zijn beter uitgewerkt dan in het eerste deel, het verhaal is compleet anders, en elke keer wanneer ik iets anders moest doen dan Zijderups lezen, legde ik het met tegenzin weg. Gelukkig speelt dit boek zich af rond 2010/2011, dus de kans is groot dat Rowling het in die tijd schreef. Dat betekent dat de volgende detective over Strike alweer (bijna?) klaarligt. Ik kan niet wachten.

Cijfer: 8

Hieronder de eerste pagina, omdat die een stuk minder verraadt dan die stomme flaptekst:

1 opmerking:

  1. Briljant boek, hoe vaker ik het lees hoe beter ik het ga vinden. Doe jezelf een lol en lees in het Engels.

    BeantwoordenVerwijderen