maandag 7 juli 2014

Recensie: Doof - Siska Mulder

Doof, geschreven door Siska Mulder en gelezen via de Vakantiebieb, is volgens de (trouwens gave, wat een blikvanger!) kaft een psychologische thriller. Tegenwoordig bestaan er nauwelijks nog gewone thrillers: je hebt de literaire thrillers, waar het literaire gedeelte meer te maken heeft met de beoogde verkoopcijfers dan met de inhoud, de erothische thrillers en dus ook de psychologische thrillers en waarschijnlijk nog heel veel meer.

Tja, wat verwacht je bij een psychologische thriller? Iets met psychologie. Maar heeft niet elke misdaad een psychologische achtergrond? In het boek zelf staat dat tachtig procent van de misdrijven gepleegd wordt door iemand die het slachtoffer kent. Als je een bekende wat aan wilt doen, is er iets aan de hand in je bovenkamer, toch? En als je een onbekende wat wilt aandoen, spoor je volgens mij ook niet helemaal.


Dit boek gaat over Oscar, een televisiepresentator van 36 jaar, die net met zijn vrouw van Friesland naar een dure buurt vlakbij Hilversum is verhuisd. Tussen hen in hangt een enorm verlies dat hen steeds verder uit elkaar drijft, wat nog erger wordt als Oscar stalkberichten begint te ontvangen. Oscar(chen, door zijn moeder genoemd) heeft zijn naam te danken aan het gelijknamige personage (oké, het scheelt één letter) uit het boek Die Blechtrommel. Ik heb de filmversie bij Duits moeten kijken en ik vond hem afschuwelijk en verschrikkelijk en weet ik niet wat, maar goed, helemaal voor niets was dat dus niet, want ik voelde mezelf ontzettend intelligent toen ik al voor de duidelijke verwijzingen doorhad dat er een vergelijking te trekken was tussen Doof en Die Blechtrommel.

Ik dwaal af, geloof ik. Maar goed, dit is mijn blog en geen interessante website of zo, dus ik kan schrijven wat ik wil. Ik voelde mezelf ook heel slim omdat er opeens 'stante pede' middenin een zin stond en ik dat moeiteloos vertaalde naar 'op staande voet', al vroeg ik me een seconde later wel af waarom er niet gewoon 'op staande voet' stond. Het idee voor dit boek is heel goed en de televisiewereld is geloofwaardig uitgewerkt. De auteur heeft - alweer ja, zou de Vakantiebieb daarop selecteren? - een fijne, vlotte stijl.

Dat moet ook wel, want de hoofdpersoon is zo'n enorme klootzak dat je, zeker in het begin want dit boek heeft geen spannende proloog om je nieuwsgierig te maken, moeite hebt om erdoor te komen. De beslissing van de schrijver om de hoofdpersoon onsympathiek te maken is een uiting van lef en ik houd van auteurs die risico nemen. De hoofdpersoon is dus een man en het is geschreven vanuit de eerste persoon enkelvoud, iets wat je niet heel erg vaak leest. En er staat geen naakte vrouw op de voorkant, wat ook een pluspunt is, want tegenwoordig valt driekwart van de thrillers niet meer op in de winkel. Dit is een boek dat ik gekocht zou hebben op de voorkant en de titel alleen.


De titel past heel goed bij het verhaal en bij meerdere lagen in het verhaal - zo slaat hij op het feit dat de vrouw van de hoofdpersoon doof is en dat hij, zelfs als hij zo hard zou trommelen als Oskar in Die Blechtrommel, niet tot haar door kan dringen - maar ook op het feit dat Oskar doof en blind is in het leven zelf. Wat alleen ontzettend jammer is, is dat de auteur het plot verpest. Het begint heel goed: er komen stalkberichten, Oskar heeft genoeg vijanden gemaakt om een lijstje verdachten te hebben, het is spannend. Maar dan worden er voorwerpen naar hem verstuurd en a) één voorwerp is niet lang daarvoor besproken in een heftige scène waarin we meteen een motief hebben gevonden en b) er is precies één persoon die op dat moment bij dat voorwerp kan komen. Met andere woorden: als je een beetje oplettend leest, weet je halverwege het boek hoe de boel in elkaar steekt.

En je krijgt alleen bevestiging. Verdachten worden afgestreept en je ziet hoe de auteur degene die het werkelijk heeft gedaan onschuldig over laat komen. De subtiele hints die je eigenlijk niet hoort te zien en waardoor je na het einde denkt: ik had het kunnen weten! vallen op. Dat is echt niet leuk, want Mulder kan goed en spannend schrijven. Er is zelfs een valse ontknoping die mij bijna alsnog op het verkeerde been had gezet. De daadwerkelijke ontknoping valt vanzelfsprekend tegen, want als je de opbouw en de dader eenmaal in de gaten hebt, is hij niet meer dan logisch.

Gelukkig heeft Mulder, speciaal voor de teleurgestelde lezers zoals ik, nog een laatste trucje achter de hand: het verhaal heeft geen happy end. Sterker nog, het heeft een perfect end. Het laat je als lezer achter met verwachtingen. Je hebt alle puzzelstukjes gekregen om te weten hoe het verder gaat en je moet ze even in elkaar schuiven. Heel goed, want daardoor blijf je nog even bezig met het boek nadat je het hebt dichtgeslagen/weggeklikt. Het einde komt volslagen onverwacht, maar beter had het niet gekund.

Terug naar het begin van deze recensie: is dit een psychologische thriller? Ik heb er eerlijk gezegd niets raars aan gemerkt. Dit boek is dieper dan Vals maar dit heeft geen Young Adult als doelgroep, dus dat is logisch. Ik zou het er NOOIT bij hebben gezet, want dat 'psychologische thriller' geeft het plot een beetje weg. Eigenlijk zat ik daardoor al in de goede richting, want toen het psychologische deel kwam, had ik meteen door dat dat het motief moest zijn. En ik ben niet hoogbegaafd, niet superslim, geen oplettende lezer, dus als die omschrijving mij 'hielp', zal hij ongetwijfeld het leesplezier van meerdere mensen een beetje verziekt hebben. De eindconclusie is dat dit absoluut geen slecht boek is, integendeel, maar ik heb er niet optimaal van kunnen genieten doordat er veel te vroeg duidelijk wordt wie Oscar stalkt en dat vind ik voor een thriller een grote misdaad.

Cijfer: 7

Geen opmerkingen:

Een reactie posten